Instructions / సూచనలు:
1. This question paper contains 50 multiple-choice questions
grounded in the source material.
2. Questions and options are presented bilingually in English and Telugu.
3. Select the single best answer for each question.
4. An Answer Key with detailed explanations is provided at the end of the
document.

Q1. Which
of the following is a renewable resource? / కింది వాటిలో పునరుత్పాదక (తరగని) వనరు
ఏది?

(A) Petroleum / పెట్రోలియం

(B) Coal / బొగ్గు

(C) Solar energy / సౌర శక్తి

(D) Gold / బంగారం

Q2. What
does the term restoration mean in the context of natural resources? / సహజ వనరుల
సందర్భంలో ‘పునరుద్ధరణ’ (restoration) అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?

(A) Buying more resources from other countries / ఇతర దేశాల
నుండి మరిన్ని వనరులను కొనుగోలు చేయడం

(B) Returning nature to its original healthy state / ప్రకృతిని
తిరిగి దాని అసలు ఆరోగ్యకరమైన స్థితికి తీసుకురావడం

(C) Digging for more minerals / మరిన్ని ఖనిజాల కోసం తవ్వడం

(D) Planting crops faster / వేగంగా పంటలు పండించడం

Q3. What
does ‘culturally acceptable’ mean when defining a resource? / ఒక వనరును నిర్వచించే
సందర్భంలో ‘సాంస్కృతికంగా ఆమోదయోగ్యమైనది’ అనగా ఏమిటి?

(A) Resource usage must not violate core beliefs or
traditions / వనరుల వినియోగం సమాజం యొక్క ప్రధాన నమ్మకాలను ఉల్లంఘించకూడదు

(B) Formally approved by a committee of cultural
experts / సాంస్కృతిక నిపుణుల ప్రత్యేక కమిటీ ద్వారా ఆమోదించబడాలి

(C) Allowed only during cultural festivals / వివిధ సాంస్కృతిక
ఉత్సవాలలో మాత్రమే అనుమతించబడుతుంది

(D) Popular in modern pop culture trends / ఆధునిక పాప్
సంస్కృతిలో ప్రజాదరణ పొంది ఉండాలి

Q4. Which
of these is an example of soil overexploitation? / నేల యొక్క అతి వినియోగానికి
(overexploitation) ఉదాహరణ ఏది?

(A) Crop rotation / పంట మార్పిడి

(B) Excessive chemical fertilisers / రసాయన ఎరువుల అధిక
వాడకం

(C) Mulching / మల్చింగ్ (నేల కప్పడం)

(D) Using compost / కంపోస్ట్ వాడకం

Q5. Which
Indian state became the first 100% organic state in 2016? / 2016లో భారతదేశంలో
100% సేంద్రియ (organic) రాష్ట్రంగా మారినది ఏది?

(A) Punjab / పంజాబ్

(B) Kerala / కేరళ

(C) Sikkim / సిక్కిం

(D) Rajasthan / రాజస్థాన్

Q6. What
is required to maintain the natural rhythm of resource renewal? / వనరుల పునరుద్ధరణ
యొక్క సహజ లయను నిర్వహించడానికి ఏమి అవసరం?

(A) Technological development only / సాంకేతిక అభివృద్ధి
మాత్రమే

(B) Continuous extraction / నిరంతర వెలికితీత

(C) Protection from overuse / అతి వినియోగం నుండి రక్షణ

(D) Use of non-renewable fuels / పునరుత్పాదకం కాని ఇంధనాల
వాడకం

Q7. Which
major solar park is located in Rajasthan? / రాజస్థాన్‌లో ఉన్న ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద
సోలార్ పార్కులలో ఒకటి ఏది?

(A) Bhadla Solar Park / భాద్లా సోలార్ పార్క్

(B) Pavagada Solar Park / పావగడ సోలార్ పార్క్

(C) Charanka Solar Park / చరణ్కా సోలార్ పార్క్

(D) Rewa Solar Park / రేవా సోలార్ పార్క్

Q8. Which
of these resources is considered difficult to access? / పొందడానికి లేదా వెలికితీయడానికి
కష్టంగా ఉండే వనరు ఏది?

(A) Trees in a city park / పార్కులోని చెట్లు

(B) Petroleum deep under the ocean floor / సముద్రం అడుగున
ఉన్న పెట్రోలియం

(C) Fruits growing on orchard trees / చెట్లపై పండే పండ్లు

(D) Water in a surface river / నదిలోని నీరు

Q9. According
to ecological principles, long-term resource sustainability relies on: / సహజ వనరుల
దీర్ఘకాలిక స్థిరత్వం దేనిపై ఆధారపడి ఉంటుంది?

(A) Maximum extraction / గరిష్ట వెలికితీత

(B) Restoration and regeneration / పునరుద్ధరణ మరియు పునరుత్పత్తి

(C) Continuous mining / నిరంతర మైనింగ్

(D) Industrial expansion / పరిశ్రమల విస్తరణ

Q10. An
economy reliant solely on crude oil export without refineries faces: / శుద్ధి కర్మాగారాలు
లేకుండా ముడి చమురు ఎగుమతిపై మాత్రమే ఆధారపడే ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎదుర్కొనేది:

(A) Natural resource curse / సహజ వనరుల శాపం

(B) Ecosystem service model / పర్యావరణ వ్యవస్థ సేవా నమూనా

(C) Regenerative cycle / పునరుత్పత్తి చక్రం

(D) Stewardship principle / స్టీవార్డ్‌షిప్ సూత్రం

Q11. All
of the following are non-renewable resources EXCEPT: / కింది వాటిలో ఏది మినహా మిగిలినవన్నీ
పునరుత్పాదకం కాని వనరులు:

(A) Iron Ore / ఇనుప ఖనిజం

(B) Sunlight / సూర్యరశ్మి

(C) Coal / బొగ్గు

(D) Petroleum / పెట్రోలియం

Q12. A
map showing mineral deposits concentrated in specific regions illustrates: / ఖనిజ
నిక్షేపాలు కొన్ని ప్రాంతాలలోనే ఉండటం దేనిని తెలుపుతుంది?

(A) Uneven geographical distribution / అసమాన భౌగోళిక పంపిణీ

(B) Equal presence across all states / అన్ని రాష్ట్రాల్లో
సమాన ఉనికి

(C) Artificial placement of minerals / ఖనిజాల కృత్రిమ అమరిక

(D) Coastal exclusivity / తీరప్రాంతాల్లో మాత్రమే లభించడం

Q13. What
was a primary positive outcome of Sikkim’s organic policy? / సిక్కిం సేంద్రియ విధానం
వల్ల కలిగిన ప్రధాన సానుకూల ఫలితం ఏమిటి?

(A) Increased farmer income & flourishing
biodiversity / రైతుల ఆదాయం పెరగడం & జీవవైవిధ్యం వృద్ధి చెందడం

(B) Higher chemical fertilizer imports / రసాయన ఎరువుల దిగుమతులు
పెరగడం

(C) Setting up heavy factories / బారీ కర్మాగారాల నెలకొల్పు

(D) Permanent decline in crop yields / పంట దిగుబడులు శాశ్వతంగా
పడిపోవడం

Q14. Identify
the odd one out among Air, Gold, Water, and Soil: / గాలి, బంగారం, నీరు, నేల లలో
భిన్నమైన దానిని గుర్తించండి:

(A) Air / గాలి

(B) Gold / బంగారం

(C) Water / నీరు

(D) Soil / నేల

Q15. What
is the core principle of Vrikshayurveda? / ప్రాచీన ‘వృక్షాయుర్వేదం’ గ్రంథం యొక్క
ప్రధాన సూత్రం ఏమిటి?

(A) Plants require no maintenance / మొక్కలకు సంరక్షణ అవసరం
లేదనే నమ్మకం

(B) Sustainable farming via crop rotation &
natural inputs / పంట మార్పిడి & సహజ ఎరువుల ద్వారా సుస్థిర వ్యవసాయం

(C) Monoculture farming over vast areas / ఒకే రకం పంటను
విస్తారంగా పండించడం

(D) Synthetic chemical application / కృత్రిమ రసాయనాల వాడకం

Q16. Categorizing
resources by ‘use’ vs ‘renewability’ differs because: / వనరులను ‘వినియోగం’ vs ‘పునరుత్పాదకత’
ప్రాతిపదికన వర్గీకరించడంలో తేడా ఏమిటి?

(A) Use applies to man-made, renewability to natural /
వినియోగం మానవ నిర్మితమైనది, పునరుత్పాదకత సహజమైనది

(B) Use is economic; renewability is location-based / వినియోగం
ఆర్థికమైనది; పునరుత్పాదకత ప్రాంతీయమైనది

(C) Use focuses on human application; renewability on
natural replenishment / ‘వినియోగం’ మానవ అప్లికేషన్‌పై, ‘పునరుత్పాదకత’ భర్తీ అయ్యే
సామర్థ్యంపై దృష్టి పెడుతుంది

(D) Both are identical classifications / రెండూ ఒకే రకమైన
వర్గీకరణలు

Q17. Which
pair is INCORRECTLY matched? / తప్పుగా జతపరచబడిన జతను గుర్తించండి:

(A) Organic Farming: Natural pest repellents / సేంద్రియ
వ్యవసాయం: సహజ తెగులు నివారిణులు

(B) Jaisalmer Fort: Sandstone construction / జైసల్మేర్
కోట: ఇసుకరాయి నిర్మాణం

(C) Green Revolution: Reduced water usage / హరిత విప్లవం:
నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించింది

(D) ISA: Solar energy promotion / అంతర్జాతీయ సౌర కూటమి:
సౌర శక్తి ప్రోత్సాహం

Q18. Which
of the following stem from irresponsible resource management? / సహజ వనరుల పట్ల బాధ్యతారాహిత్యం
వల్ల కలిగే పరిణామాలు ఏవి?

(A) Pollution, Biodiversity loss & Climate change
/ కాలుష్యం, జీవవైవిధ్య నష్టం & వాతావరణ మార్పు

(B) Only Pollution / కాలుష్యం మాత్రమే

(C) Soil enrichment / నేల సారం పెరగడం

(D) Higher rainfall / అధిక వర్షపాతం

Q19. Discharging
non-biodegradable industrial effluent into rivers: / నదులలో కుళ్ళిపోని పారిశ్రామిక
వ్యర్థాలను వదలడం వల్ల కలిగే సమస్య:

(A) Disrupts natural restoration & regeneration
cycles / పునరుద్ధరణ మరియు పునరుత్పత్తి సహజ చక్రానికి ఆటంకం కలిగిస్తుంది

(B) Provides fish nutrients / చేపలకు పోషకాలను అందిస్తుంది

(C) Improves water color / నీటి రంగును మెరుగుపరుస్తుంది

(D) Increases river velocity / నది వేగాన్ని పెంచుతుంది

Q20. An
example of political tension arising over shared natural resources is: / పంచుకోబడే
సహజ వనరుల ఉద్రిక్తతకు ఉదాహరణ:

(A) Inter-state river water sharing like Kaveri / కావేరీ
వంటి నదీ జలాల పంపిణీ

(B) Solar panel production / సోలార్ ప్యానెల్ తయారీ

(C) Domestic tree planting / ఇంట్లో చెట్లు నాటడం

(D) Rainwater collection / వర్షపు నీటి సేకరణ

Q21. Which
practice demonstrates responsible resource use? / వనరుల బాధ్యతాయుతమైన వినియోగానికి
ఉదాహరణ ఏది?

(A) Over-mining coal deposits / బొగ్గును అధికంగా తవ్వడం

(B) Reusing water & rainwater harvesting / నీటి పునర్వినియోగం
& వర్షపు నీటి సంరక్షణ

(C) Rapid deforestation for urbanization / పట్టణీకరణ కోసం
అడవుల నరికివేత

(D) Ignoring soil fallow cycles / సేద్యపు విశ్రాంతి సమయాన్ని
విస్మరించడం

Q22. Which
ancient Indian text deals with plant sciences and sustainable farming? / మొక్కల
పెంపకం మరియు వ్యవసాయంపై మార్గదర్శకత్వం ఇచ్చే ప్రాచీన గ్రంథం ఏది?

(A) Arthashastra / అర్థశాస్త్రం

(B) Vrikshayurveda / వృక్షాయుర్వేదం

(C) Manusmriti / మనుస్మృతి

(D) Rigveda / రుగ్వేదం

Q23. Categorizing
natural resources into distinct groups helps us to: / సహజ వనరులను వర్గాలుగా విభజించడం
వల్ల ప్రయోజనం ఏమిటి?

(A) Accelerate depletion / వేగంగా క్షీణింపజేయడం

(B) Study and manage them systematically / వాటిని క్రమపద్ధతిలో
అధ్యయనం చేయడం మరియు నిర్వహించడం

(C) Reduce economic value / ఆర్థిక విలువను తగ్గించడం

(D) Make extraction harder / వెలికితీతను కష్టతరం చేయడం

Q24. Assertion
(A): Resources are unevenly distributed. Reason (R): Geological processes
varied globally. / ప్రతిపాదన (A): వనరుల పంపిణీ అసమానంగా ఉంది. కారణం (R): భూగర్భ
ప్రక్రియలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా విభిన్నంగా జరిగాయి.

(A) Both A and R are true and R explains A / A మరియు R
రెండూ సరైనవే, R అనేది A కు సరైన వివరణ

(B) Both A and R are true but R does not explain A / A
మరియు R రెండూ సరైనవే, కానీ R వివరణ కాదు

(C) A is true, R is false / A సరైనది, R తప్పు

(D) A is false, R is true / A తప్పు, R సరైనది

Q25. Opening
a major iron mine in a tribal region may cause: / గిరిజన ప్రాంతంలో పెద్ద ఇనుప మైనింగ్
వల్ల వచ్చే ప్రతికూల ప్రభావం:

(A) Poor mineral quality / తక్కువ ఖనిజ నాణ్యత

(B) Displacement of local indigenous communities / స్థానిక
గిరిజన ప్రజల స్థానభ్రంశం (నిర్వాసిత కావడం)

(C) Immediate exhaustion of iron / ఇనుము తక్షణమే అయిపోవడం

(D) Excess jobs for all / అందరికీ అత్యధిక ఉద్యోగాలు

Q26. River
water renewability as a resource depends continuously on: / నది నీరు పునరుత్పాదక
వనరుగా ఉండటం దేనిపై ఆధారపడి ఉంటుంది?

(A) Dam construction / ఆనకట్టల నిర్మాణం

(B) Abundant fish stocks / చేపల సమృద్ధి

(C) Regular rainfall and glacier meltwater / సాధారణ వర్షపాతం
మరియు హిమానీనదాల కరుగుదల

(D) Ocean current flow / సముద్ర ప్రవాహాలు

Q27. Cement
manufacturing is classified as polluting because it emits: / సిమెంట్ పరిశ్రమ కాలుష్య
కారకంగా మారడానికి కారణం:

(A) Oxygen gas / ఆక్సిజన్ వాయువు

(B) Fine particulate dust harmful to lungs & soil
/ ఊపిరితిత్తులు మరియు నేలకు హానిచేసే సూక్ష్మ ధూళి

(C) Excessive water vapor / అధిక నీటి ఆవిరి

(D) Biodegradable compost / కుళ్ళిపోయే కంపోస్ట్

Q28. A
material found in nature that humans utilize is called a: / ప్రకృతిలో లభించే, మానవులకు
ఉపయోగకరమైన పదార్థాన్ని ఏమంటారు?

(A) Synthetic compound / కృత్రిమ పదార్థం

(B) Manufactured product / తయారీ ఉత్పత్తి

(C) Natural resource / సహజ వనరు

(D) By-product / ఉప-ఉత్పత్తి

Q29. Using
natural resources for ‘materials’ primarily means: / ‘ముడిసరుకులు’గా సహజ వనరులను
ఉపయోగించడం అనగా:

(A) Generating grid power / గ్రిడ్ విద్యుత్ ఉత్పత్తి

(B) Direct food consumption / నేరుగా ఆహార వినియోగం

(C) Fabricating practical or decorative
structures/goods / ఆచరణాత్మక లేదా అలంకార వస్తువుల సృష్టి

(D) Harnessing ocean tides / సముద్ర అలల వినియోగం

Q30. The
historic Jaisalmer Fort was refurbished primarily using: / చారిత్రాత్మక జైసల్మేర్
కోటను పునరుద్ధరించడానికి ఉపయోగించిన పదార్థం:

(A) Granite / గ్రానైట్

(B) Sandstone / ఇసుకరాయి (శాండ్‌స్టోన్)

(C) Marble / పాలరాయి

(D) Reinforced concrete / కాంక్రీట్

Q31. Analogy:
Restoration is to healing a cut as Regeneration is to: / పునరుద్ధరణ గాయాన్ని నయం
చేయడంతో సమానమైతే, పునరుత్పత్తి దేనితో సమానం?

(A) Applying a bandage / బ్యాండేజ్ వేయడం

(B) Washing the wound / గాయం కడగడం

(C) Scar tissue formation / మచ్చ ఏర్పడటం

(D) A new tree growing from a seed / విత్తనం నుండి కొత్త
చెట్టు పెరగడం

Q32. Severe
groundwater table depletion after the Green Revolution occurred in: / హరిత విప్లవం
తర్వాత భూగర్భజలాలు తీవ్రంగా అడుగంటిన రాష్ట్రం:

(A) Kerala / కేరళ

(B) Sikkim / సిక్కిం

(C) Punjab / పంజాబ్

(D) Assam / అస్సాం

Q33. Bhadla
Solar Park, one of the world’s largest, is situated in: / భాద్లా సోలార్ పార్క్ ఏ
రాష్ట్రంలో ఉంది?

(A) Gujarat / గుజరాత్

(B) Rajasthan / రాజస్థాన్

(C) Karnataka / కర్ణాటక

(D) Tamil Nadu / తమిళనాడు

Q34. What
is Wootz steel? / ‘వూట్జ్ స్టీల్’ అంటే ఏమిటి?

(A) European alloy steel / ఐరోపా ఉక్కు

(B) Dam construction material / ఆనకట్ట పదార్థం

(C) Renewable metal alloy / పునరుత్పాదక లోహం

(D) Ancient Indian high-carbon steel craftsmanship / ప్రాచీన
భారతదేశంలో తయారైన విశిష్ట ఉక్కు

Q35. Uneven
natural resource distribution globally influences: / ప్రపంచవ్యాప్తంగా సహజ వనరుల
అసమాన పంపిణీ దేనిపై ప్రభావం చూపుతుంది?

(A) Human settlement, global trade, & geopolitics
/ మానవ నివాసాలు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, భూరాజకీయాలు

(B) No effect on international relations / అంతర్జాతీయ సంబంధాలపై
ఎలాంటి ప్రభావం లేదు

(C) Equal industrial growth everywhere / అన్ని చోట్లా సమాన
పారిశ్రామిక వృద్ధి

(D) Uniform population density / ఏకరూప జనాభా సాంద్రత

Q36. Why
does even a plastic button originate from Nature? / షర్టు ప్లాస్టిక్ బటన్ కూడా మూలంలో
ప్రకృతికి సంబంధించినది ఎందుకు?

(A) Raw materials like petroleum are natural resources
/ ప్లాస్టిక్ ముడిపదార్థమైన పెట్రోలియం ఒక సహజ వనరు

(B) Buttons grow naturally on trees / బటన్లు చెట్లపై సహజంగా
పండుతాయి

(C) Plastic is biodegradable organic matter / ప్లాస్టిక్
ఒక బయోడిగ్రేడబుల్ పదార్థం

(D) It is harvested from rivers / ఇది నదుల నుండి సేకరించబడుతుంది

Q37. Major
human activities driving global temperature rise include: / భూగోళ ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడానికి
కారణమయ్యే మానవ చర్యలు:

(A) Fossil fuel burning & deforestation / శిలాజ ఇంధనాల
వాడకం & అడవుల నరికివేత

(B) Ocean fishing & dam construction / చేపల వేట
& ఆనకట్టల నిర్మాణం

(C) Urban parks & canal digging / పార్కుల నిర్మాణం
& కాలువల తవ్వకం

(D) Solar panel installation / సోలార్ ప్యానెళ్ల ఏర్పాటు

Q38. Commercial
fishing often leads to over-fishing because: / వాణిజ్య చేపల వేట ఓవర్-ఫిషింగ్‌కు
దారితీయడానికి కారణం:

(A) Priorities focus on short-term profits over
long-term sustainability / దీర్ఘకాలిక స్థిరత్వం కంటే స్వల్పకాలిక లాభాలకు ప్రాధాన్యత
ఇవ్వడం

(B) Boats avoid breeding grounds / పడవలు గుడ్లు పెట్టే
ప్రాంతాలకు దూరంగా ఉంటాయి

(C) Traditional rules are too strict / సాంప్రదాయ నియమాలు
చాలా కఠినంగా ఉండటం

(D) Fishermen catch fewer fish than before / తక్కువ చేపలను
మాత్రమే పట్టుకోవడం

Q39. Traditional
holistic soil management relied heavily on: / సంప్రదాయ నేల నిర్వహణ దేనిపై ఆధారపడింది?

(A) Synthetic pesticides & tube wells / రసాయన పురుగుమందులు
& బోరుబావులు

(B) Cow dung manure & multi-cropping / ఆవు పేడ ఎరువు
& బహుళ పంటలు పండించడం

(C) Heavy tractors & fallow clearing / హెవీ ట్రాక్టర్లు
& భూముల శుభ్రత

(D) Chemical fertilizers & monoculture / రసాయన ఎరువులు
& ఒకే పంట

Q40. An
element of Nature becomes a resource when: / ప్రకృతిలోని మూలకం ఎప్పుడు వనరుగా మారుతుంది?

(A) Humans utilize it for sustenance or utility / మానవులు
జీవనాధారం లేదా ఉపయోగం కోసం వాడినప్పుడు

(B) Left completely untouched / దానిని తాకకుండా వదిలేసినప్పుడు

(C) Formally named in Latin / లాటిన్‌లో అధికారిక నామకరణం
చేసినప్పుడు

(D) Destroyed by wildfires / కాచిచ్చులో నాశనమైనప్పుడు

Q41. The
International Solar Alliance (ISA) was co-launched by India and France in: / అంతర్జాతీయ
సౌర కూటమిని భారతదేశం & ఫ్రాన్స్ ఎప్పుడు ప్రారంభించాయి?

(A) 2010

(B) 2015

(C) 2018

(D) 2020

Q42. Essential
natural resources required for human life to exist are: / మానవ జీవనానికి ప్రాథమికమైన
అత్యవసర సహజ వనరులు:

(A) Air, water, and food / గాలి, నీరు మరియు ఆహారం

(B) Coal, oil, and gas / బొగ్గు, చమురు మరియు వాయువు

(C) Gold, silver, and copper / బంగారం, వెండి మరియు రాగి

(D) Cement, brick, and steel / సిమెంట్, ఇటుక మరియు ఉక్కు

Q43. Which
criteria must be satisfied for an entity to be categorized as a resource? / ఒక మూలకం
‘వనరు’గా మారడానికి ఏ షరతులు ఉండాలి?

(A) Technologically accessible, economically feasible,
& culturally acceptable / సాంకేతికంగా అందుబాటులో, ఆర్థికంగా సాధ్యమయ్యేలా, సాంస్కృతికంగా
ఆమోదయోగ్యంగా ఉండాలి

(B) Only Technologically accessible / సాంకేతికంగా అందుబాటులో
ఉంటే చాలు

(C) Located in a forest reserve / అటవీ ప్రాంతంలో ఉంటే చాలు

(D) Abundant in infinite supply / అపరిమితంగా లభిస్తే చాలు

Q44. Main
cause of Punjab groundwater crisis post-Green Revolution was: / హరిత విప్లవం తరువాత
పంజాబ్‌లో భూగర్భజలాల సంక్షోభానికి కారణం:

(A) Water-intensive crops & subsidized tube-well
power / ఎక్కువ నీరు కోరే పంటలు & ఉచిత విద్యుత్ తోడకం

(B) Lack of rainfall for decades / దశాబ్దాలుగా వర్షాలు
లేకపోవడం

(C) Over-building of massive dams / పెద్ద ఆనకట్టల అతి నిర్మాణం

(D) Banning canal irrigation / కాలువల నీటి బంద్

Q45. What
is the key agricultural benefit of mulching? / వ్యవసాయంలో ‘మల్చింగ్’ (లేయర్ కప్పడం)
వల్ల ప్రయోజనం ఏమిటి?

(A) Retaining soil moisture and temperature / నేల తేమను
మరియు ఉష్ణోగ్రతను నిలుపుకోవడం

(B) Killing beneficial earthworms / వానపాములను చంపడం

(C) Increasing soil erosion / నేల కోతను పెంచడం

(D) Requiring more chemical sprays / ఎక్కువ రసాయన స్ప్రేలు
కోరడం

Q46. Which
of the following is a non-renewable mineral resource? / కింది వాటిలో పునరుత్పాదకం
కాని ఖనిజ వనరు ఏది?

(A) Wind / పవన శక్తి

(B) Timber / కలప

(C) Iron ore / ఇనుప ఖనిజం

(D) Solar radiation / సూర్యరశ్మి

Q47. The
concept of ‘stewardship’ towards Nature implies: / ప్రకృతి పట్ల ‘స్టీవార్డ్‌షిప్’
(సంరక్షక బాధ్యత) అంటే ఏమిటి?

(A) Responsible usage enabling future regeneration / భవిష్యత్తు
పునరుద్ధరణను సాధ్యం చేసే బాధ్యతాయుత వినియోగం

(B) Immediate total resource exploitation / తక్షణమే పూర్తి
వనరులను వాడేయడం

(C) Complete ban on using any resources / ఎలాంటి వనరులను
వాడకూడదనే నిషేధం

(D) Ignoring future generations / భవిష్యత్తు తరాలను పట్టించుకోకపోవడం

Q48. Assertion
(A): Sikkim organic farming enhanced biodiversity. Reason (R): Eliminating
toxic chemicals created safe habitats for pollinators & birds. / ప్రతిపాదన
(A): సిక్కింలో సేంద్రియ సాగు జీవవైవిధ్యాన్ని పెంచింది. కారణం (R): రసాయనాలను నివారించడం
కీటకాలు, పక్షులకు సురక్షిత నివాసాలను ఇచ్చింది.

(A) Both A and R are true and R explains A / A మరియు R
రెండూ సరైనవే, R అనేది A కు సరైన వివరణ

(B) Both A and R are true but R does not explain A / A
మరియు R రెండూ సరైనవే, కానీ R వివరణ కాదు

(C) A is true, R is false / A సరైనది, R తప్పు

(D) A is false, R is true / A తప్పు, R సరైనది

Q49. Assertion
(A): Coal is non-renewable. Reason (R): It requires millions of years of
intense heat and pressure to form. / ప్రతిపాదన (A): బొగ్గు పునరుత్పాదకం కానిది.
కారణం (R): ఇది ఏర్పడటానికి మిలియన్ల సంవత్సరాలు పడుతుంది.

(A) Both A and R are true and R explains A / A మరియు R
రెండూ సరైనవే, R అనేది A కు సరైన వివరణ

(B) Both A and R are true but R does not explain A / A
మరియు R రెండూ సరైనవే, కానీ R వివరణ కాదు

(C) A is true, R is false / A సరైనది, R తప్పు

(D) A is false, R is true / A తప్పు, R సరైనది

Q50. Assertion
(A): Trees become resources when fashioned into wooden furniture. Reason (R):
Utility and human processing unlock resource value. / ప్రతిపాదన (A): చెట్లను ఫర్నిచర్‌గా
మార్చినప్పుడు అవి వనరులుగా మారుతాయి. కారణం (R): మానవ ప్రాసెసింగ్ మరియు ప్రయోజనం
వనరుల విలువను అన్‌లాక్ చేస్తాయి.

(A) Both A and R are true and R explains A / A మరియు R
రెండూ సరైనవే, R అనేది A కు సరైన వివరణ

(B) Both A and R are true but R does not explain A / A
మరియు R రెండూ సరైనవే, కానీ R వివరణ కాదు

(C) A is true, R is false / A సరైనది, R తప్పు

(D) A is false, R is true / A తప్పు, R సరైనది

 

Part II: Answer Key & Explanations / భాగం II: సమాధానాలు
మరియు వివరణలు

Q. No.	Correct Answer / సరియైన సమాధానం	Source Topic	Explanation / వివరణ
Q1	(C) Solar energy / సౌర శక్తి	Renewable Resources	Solar energy is naturally replenished continuously on a human timescale.
Q2	(B) Returning nature to its original healthy state / ప్రకృతిని తిరిగి దాని అసలు ఆరోగ్యకరమైన స్థితికి తీసుకురావడం	Restoration Concept	Restoration means healing damaged ecosystems and returning them to their natural balance.
Q3	(A) Resource usage must not violate core beliefs or traditions / వనరుల వినియోగం సమాజం యొక్క ప్రధాన నమ్మకాలను ఉల్లంఘించకూడదు	Cultural Acceptability	Social and cultural values dictate whether a natural entity is acceptable for exploitation (e.g., sacred groves).
Q4	(B) Excessive chemical fertilisers / రసాయన ఎరువుల అధిక వాడకం	Soil Overexploitation	Overuse of synthetic chemicals degrades soil microbiology and long-term fertility.
Q5	(C) Sikkim / సిక్కిం	Organic Farming (Sikkim)	Sikkim successfully converted all agricultural land to organic farming methods.
Q6	(C) Protection from overuse / అతి వినియోగం నుండి రక్షణ	Resource Renewal	Renewable resources regenerate naturally only if rate of consumption does not exceed rate of recovery.
Q7	(A) Bhadla Solar Park / భాద్లా సోలార్ పార్క్	Solar Energy (Bhadla)	Bhadla Solar Park in Rajasthan is one of the world’s largest solar power installations.
Q8	(B) Petroleum deep under the ocean floor / సముద్రం అడుగున ఉన్న పెట్రోలియం	Resource Accessibility	Deep ocean drilling requires complex technology and high capital expenditure.
Q9	(B) Restoration and regeneration / పునరుద్ధరణ మరియు పునరుత్పత్తి	Ecological Sustainability	Active stewardship requires giving ecosystems time and care to replenish.
Q10	(A) Natural resource curse / సహజ వనరుల శాపం	Resource Curse	Lack of industrial diversification leaves resource-rich nations vulnerable to price shocks.
Q11	(B) Sunlight / సూర్యరశ్మి	Non-renewable Resources	Sunlight is inexhaustible and renewable.
Q12	(A) Uneven geographical distribution / అసమాన భౌగోళిక పంపిణీ	Resource Distribution	Geological processes over millions of years result in uneven mineral distribution worldwide.
Q13	(A) Increased farmer income & flourishing biodiversity / రైతుల ఆదాయం పెరగడం & జీవవైవిధ్యం వృద్ధి చెందడం	Sikkim Case Study	Organic produce earned premium market prices while restoring local eco-health.
Q14	(B) Gold / బంగారం	Resource Classification	Gold is a non-renewable mineral, whereas air, water, and soil are vital life-sustaining resources.
Q15	(B) Sustainable farming via crop rotation & natural inputs / పంట మార్పిడి & సహజ ఎరువుల ద్వారా సుస్థిర వ్యవసాయం	Vrikshayurveda Science	Vrikshayurveda offers ancient botanical wisdom for organic soil and plant health.
Q16	(C) Use focuses on human application; renewability on natural replenishment / ‘వినియోగం’ మానవ అప్లికేషన్‌పై, ‘పునరుత్పాదకత’ భర్తీ అయ్యే సామర్థ్యంపై దృష్టి పెడుతుంది	Resource Categorization	Functional use describes purpose; renewability describes ecological replenishment.
Q17	(C) Green Revolution: Reduced water usage / హరిత విప్లవం: నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించింది	Green Revolution Effects	The Green Revolution increased water consumption substantially through water-intensive crops.
Q18	(A) Pollution, Biodiversity loss & Climate change / కాలుష్యం, జీవవైవిధ్య నష్టం & వాతావరణ మార్పు	Ecological Consequences	Ecological mismanagement triggers environmental degradation on multiple fronts.
Q19	(A) Disrupts natural restoration & regeneration cycles / పునరుద్ధరణ మరియు పునరుత్పత్తి సహజ చక్రానికి ఆటంకం కలిగిస్తుంది	Industrial Discharges	Toxic non-biodegradable wastes ruin river self-purification mechanisms.
Q20	(A) Inter-state river water sharing like Kaveri / కావేరీ వంటి నదీ జలాల పంపిణీ	Shared Resources	Rivers flowing across borders require careful diplomacy to avoid conflict.
Q21	(B) Reusing water & rainwater harvesting / నీటి పునర్వినియోగం & వర్షపు నీటి సంరక్షణ	Water Conservation	Rainwater harvesting recharges groundwater aquifers sustainably.
Q22	(B) Vrikshayurveda / వృక్షాయుర్వేదం	Ancient Botanical Texts	Vrikshayurveda details seed treatment, soil preparation, and eco-pesticides.
Q23	(B) Study and manage them systematically / వాటిని క్రమపద్ధతిలో అధ్యయనం చేయడం మరియు నిర్వహించడం	Taxonomy Benefits	Taxonomy enables tailored conservation policies for different resource classes.
Q24	(A) Both A and R are true and R explains A / A మరియు R రెండూ సరైనవే, R అనేది A కు సరైన వివరణ	Geological Distribution	Tectonic and climate history shaped where minerals and fossil fuels formed.
Q25	(B) Displacement of local indigenous communities / స్థానిక గిరిజన ప్రజల స్థానభ్రంశం (నిర్వాసిత కావడం)	Social Impacts of Mining	Mining developments often disrupt traditional livelihoods and housing.
Q26	(C) Regular rainfall and glacier meltwater / సాధారణ వర్షపాతం మరియు హిమానీనదాల కరుగుదల	Hydrological Cycles	The hydrological cycle recharges river streams via precipitation and snowmelt.
Q27	(B) Fine particulate dust harmful to lungs & soil / ఊపిరితిత్తులు మరియు నేలకు హానిచేసే సూక్ష్మ ధూళి	Cement Pollution	Dust emissions pollute surrounding air, deposit on leaves, and degrade soil health.
Q28	(C) Natural resource / సహజ వనరు	Resource Definition	Natural entities become resources when human utility and accessibility are realized.
Q29	(C) Fabricating practical or decorative structures/goods / ఆచరణాత్మక లేదా అలంకార వస్తువుల సృష్టి	Material Utilization	Timber, marble, and metals provide raw structural materials for human civilization.
Q30	(B) Sandstone / ఇసుకరాయి (శాండ్‌స్టోన్)	Jaisalmer Fort History	Yellow sandstone gave Jaisalmer Fort its distinctive golden appearance.
Q31	(D) A new tree growing from a seed / విత్తనం నుండి కొత్త చెట్టు పెరగడం	Restoration vs Regeneration	Regeneration involves nature’s innate capacity to produce brand new life.
Q32	(C) Punjab / పంజాబ్	Groundwater (Punjab)	Pumping water for paddy crops led to dramatic water table decline in Punjab.
Q33	(B) Rajasthan / రాజస్థాన్	Solar Power Infrastructure	Located in Jodhpur district, Rajasthan, taking advantage of high solar irradiance.
Q34	(D) Ancient Indian high-carbon steel craftsmanship / ప్రాచీన భారతదేశంలో తయారైన విశిష్ట ఉక్కు	Ancient Metallurgy	Wootz steel exemplifies ancient Indian metallurgical skill combining iron ore and charcoal.
Q35	(A) Human settlement, global trade, & geopolitics / మానవ నివాసాలు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, భూరాజకీయాలు	Geopolitics of Resources	Trade routes and diplomatic alliances are heavily dictated by resource abundance or scarcity.
Q36	(A) Raw materials like petroleum are natural resources / ప్లాస్టిక్ ముడిపదార్థమైన పెట్రోలియం ఒక సహజ వనరు	Petrochemical Origins	Petrochemical polymers are derived from fossil oil deposits in the Earth.
Q37	(A) Fossil fuel burning & deforestation / శిలాజ ఇంధనాల వాడకం & అడవుల నరికివేత	Climate Change Drivers	Greenhouse gas emissions from fossil combustion and loss of carbon sinks elevate temperatures.
Q38	(A) Priorities focus on short-term profits over long-term sustainability / దీర్ఘకాలిక స్థిరత్వం కంటే స్వల్పకాలిక లాభాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం	Commercial Fishing	Mechanized trawling disregards natural fish breeding seasons for immediate financial yield.
Q39	(B) Cow dung manure & multi-cropping / ఆవు పేడ ఎరువు & బహుళ పంటలు పండించడం	Holistic Agriculture	Organic matter enriched soil microbes and diversified roots protected soil structure.
Q40	(A) Humans utilize it for sustenance or utility / మానవులు జీవనాధారం లేదా ఉపయోగం కోసం వాడినప్పుడు	Resource Transformation	Human knowledge, economic capability, and technology turn natural objects into resources.
Q41	(B) 2015	International Solar Alliance	ISA was launched at COP21 in Paris in 2015 to mobilize solar energy adoption.
Q42	(A) Air, water, and food / గాలి, నీరు మరియు ఆహారం	Vital Life Resources	Without clean air, freshwater, and organic nutrients, biological life cannot survive.
Q43	(A) Technologically accessible, economically feasible, & culturally acceptable / సాంకేతికంగా అందుబాటులో, ఆర్థికంగా సాధ్యమయ్యేలా, సాంస్కృతికంగా ఆమోదయోగ్యంగా ఉండాలి	Classification Prongs	These three prongs define economic resource classification.
Q44	(A) Water-intensive crops & subsidized tube-well power / ఎక్కువ నీరు కోరే పంటలు & ఉచిత విద్యుత్ తోడకం	Subsidized Pumping	Free electricity encouraged unmetered pumping for water-hungry paddy crops.
Q45	(A) Retaining soil moisture and temperature / నేల తేమను మరియు ఉష్ణోగ్రతను నిలుపుకోవడం	Soil Mulching	Covering topsoil reduces evaporation and suppresses weeds naturally.
Q46	(C) Iron ore / ఇనుప ఖనిజం	Mineral Resources	Metallic ores are finite deposits formed over geological epochs.
Q47	(A) Responsible usage enabling future regeneration / భవిష్యత్తు పునరుద్ధరణను సాధ్యం చేసే బాధ్యతాయుత వినియోగం	Environmental Stewardship	Stewardship views humans as custodians rather than absolute owners of planetary gifts.
Q48	(A) Both A and R are true and R explains A / A మరియు R రెండూ సరైనవే, R అనేది A కు సరైన వివరణ	Biodiversity Recovery	Removing synthetic poisons restores natural food webs and species population.
Q49	(A) Both A and R are true and R explains A / A మరియు R రెండూ సరైనవే, R అనేది A కు సరైన వివరణ	Fossil Fuel Formation	Human consumption rates far outpace geological formation timelines.
Q50	(A) Both A and R are true and R explains A / A మరియు R రెండూ సరైనవే, R అనేది A కు సరైన వివరణ	Economic Resource Value	Human need and labor transform natural objects into functional economic resources.